Kan mijn kat last hebben van vakantiestress?

Auteur: Suzanne Donkers
Datum: 7 augustus 2025

Inmiddels ben ik zelf alweer drie weken terug van mijn vakantie. Het lijkt wel een eeuwigheid geleden. Het waren twee heerlijke weken; we hebben genoten van het mooie weer, het strand, de prachtige omgeving, het zwembad, het lekkere eten, maar vooral van het samen zijn met de familie. Want zodra je terug bent, word je toch weer snel opgeslokt door de waan van de dag en ben je de vakantie alweer gauw vergeten. Maar daarover gaat deze blog niet. Het gaat niet over hoe wij ons voelen, maar over jouw kat – of eigenlijk: over alle katten. Want zoals de titel al aangeeft: kunnen katten last hebben van vakantiestress?

Het is belangrijk om bij het plannen van je vakantie rekening te houden met de karaktereigenschappen van je eigen kat. Katten kunnen namelijk heel verschillend reageren op verandering, afhankelijk van hun persoonlijkheid. Ook kunnen verschillende dingen, zoals nieuwe geuren, geluiden of mensen, stress veroorzaken bij je kat.

Katten zijn routinedieren

Zoals je hoogstwaarschijnlijk al hebt gemerkt, is de kat een gewoontedier. Hij heeft zijn dagelijkse routines. Ga maar na: je staat op – vaak rond hetzelfde tijdstip – en wie staat er dan al op je te wachten? Precies, je lieve pluizenbol. Ze kijken je vragend aan met hun mooie grote ogen: ga je me nog aaien? Of: even lekker kriebelen in mijn nek misschien? Of, zoals bij mij thuis, dan staan ze ongeduldig beneden te wachten voor de achterdeur. Alsof ze zijn uitgehongerd stormen ze naar binnen, bijna over elkaar struikelend, richting de etensbakjes.

Na het ontbijt krijgen we de nodige kopjes en begroetingen van ze, hopend dat ze nog iets van ons ontbijtje mee kunnen snoepen. Hierna begint voor hen de grote wasmarathon en vallen ze daarna in een diepe slaap, om daar rond een uur of twaalf weer uit te ontwaken. Wanneer je vervolgens kijkt naar de rest van de dag van je kat, dan zie je dat die aan elkaar hangt van routines. Ze lopen hun vaste rondjes, eten en slapen vaak op dezelfde tijdstippen, net als de paar uur die ze dagelijks besteden aan de verzorging van hun vacht. Katten hebben daarnaast behoefte aan controle over hun omgeving; het verlies van controle kan bijdragen aan stress en onzekerheid.

Wat als deze routine wordt doorbroken?

Maar… wanneer het ook maar een klein beetje anders verloopt – door bijvoorbeeld de glazenwasser of, zoals laatst, een bezoekje van een aannemersbedrijf – dan zijn de katten echt wel even van slag. Vooral mijn oudste kat reageert heel angstig: hij vlucht weg en komt pas weer tevoorschijn wanneer de voor hem onbekende persoon het huis heeft verlaten.

Wat nou als je op vakantie gaat?

Net zoals katten houden wij mensen toch ook van regelmaat en routine? Kijkend naar mezelf, dan gedij ik daar inderdaad heel goed op. En wat zeiden de kraamverzorgster en de mensen van het consultatiebureau ook alweer toen mijn kinderen nog baby waren? Iets met de drie R’en. Precies: Rust, Regelmaat en Reinheid.

Wanneer we dan eindelijk op vakantie mogen, krijg ik daar altijd een beetje stress van. Stress van het inpakken van de koffers, stress omdat je stiekem toch best nog veel moet doen voordat je vertrekt. Bijvoorbeeld alles klaarzetten voor de oppas van de dieren en zorgen dat je daar ook alles voor in huis hebt. Stress omdat de kinderen om je heen dralen en opeens met allerlei vragen komen: “Heb je dit nog gewassen?” of “Heb je voor mij ook nog een extra fles shampoo gehaald?” – “Oh, ik moet eigenlijk ook nog even naar de kapper” – en ga zo maar door.

Voor jouw lieve katten (en eventuele andere huisdieren) begint op dat moment óók de stress. Ze merken en voelen namelijk dat het baasje zich anders gedraagt. Ze zien de koffers opengeslagen op de grond liggen. Stapeltjes kleding en allerlei spullen eromheen. Sommige katten gaan dan zelfs demonstratief in de koffer liggen. Het is daarom belangrijk om de leefomgeving van je kat aan te passen aan de omstandigheden, zodat je kat zich veilig en comfortabel blijft voelen, ook tijdens veranderingen.

De katten van mij worden juist een beetje vervelend. Zo gaat één van de katten sproeien in huis, de ander laat zich nauwelijks nog zien, en weer een andere kat volgt me overal naartoe.

Mocht je niet dezelfde luxe hebben als ik, en ben je genoodzaakt om jouw kat naar een dierenpension te brengen, dan is dat – voor de meeste katten – echt wel een dingetje. (Niet voor allemaal: er zijn uitzonderingen!)

Maar is dat raar? Probeer je eens te verplaatsen in jouw kat: Je reismandje staat klaar (vaak betekent dat: naar de dierenarts!). Je wordt meegenomen in de auto. Aangekomen op een vreemde plek ruik je allerlei onbekende geurtjes – van andere katten. Je hoort vreemde geluiden. En dan word je ook nog eens in een nieuwe ruimte gezet.

Je krijgt nog een aai over je bolletje, je baasje zegt: “Tot snel!” – en je blijft achter. Een nieuwe omgeving, nieuwe geluiden, nieuwe geuren, andere katten. Je kat ervaart stress.

Symptomen van vakantiestress bij katten

Vakantie betekent voor veel mensen ontspanning, maar voor katten kan deze periode juist onrust veroorzaken. Katten zijn echte gewoontedieren en zelfs kleine veranderingen in hun dagelijkse routine kunnen stress opleveren. Wanneer je op vakantie gaat en er een nieuwe oppas in huis komt, of je kat naar een kattenpension moet, kan dat leiden tot vakantiestress. Maar hoe herken je nu of jouw kat last heeft van deze stress?

Een van de eerste signalen is vaak onrustig gedrag. Je kat kan meer gaan rondlopen, zich vaker verstoppen of juist aanhankelijker worden dan normaal. Overmatig miauwen is ook een duidelijk teken: sommige katten laten zo merken dat ze zich niet prettig voelen in de nieuwe situatie. Daarnaast zie je soms dat katten overmatig gaan likken aan hun vacht. Dit is een manier om zichzelf te kalmeren, maar kan op den duur zelfs kale plekken of huidproblemen veroorzaken.

Veranderingen in de eetlust zijn ook een belangrijk signaal. Eet jouw kat ineens minder, of laat hij zijn voerbak links liggen? Of drinkt hij juist meer of minder dan normaal? Dit soort veranderingen kunnen wijzen op stress. Ook onzindelijkheid, zoals naast de kattenbak plassen, komt voor als reactie op een nieuwe omgeving of een andere routine.

Het is goed om te weten dat zelfs kleine veranderingen, zoals een andere kattenbak, een nieuw soort voer of een andere geur in huis, al onrust kunnen veroorzaken bij katten. Zeker als er een logerende hond of andere kat in huis is, of als familieleden komen logeren, kan dat extra stress opleveren.

Maar ook al komen mijn ouders hier oppassen, de katten worden toch uit hun routine gehaald. Mijn ouders hebben namelijk hun eigen dagindeling. Tuurlijk proberen ze rekening te houden met de dieren, maar het blijft anders. Zo is mijn moeder al om 6:30 uur beneden, terwijl mijn katten dan vaak nog bezig zijn met hun ochtendwandeling.

En niet alleen dat: het zijn Noorse Boskatten, met een lange vacht. Langharen zoals deze hebben extra vachtverzorging nodig, zeker in de vakantieperiode om klitten en vervilting te voorkomen. Mijn moeder heeft nooit dit soort katten gehad en weet dus ook niet goed hoe je hun vacht het beste verzorgt. Daarbij komt: mijn katten laten dat ook niet zomaar toe. En dat zie je – zodra we thuiskomen, is het verschil direct merkbaar.

Oppas aan huis

Heb je niet de mogelijkheid om iemand in huis te laten wonen, probeer dan een oppas te vinden die twee – of liever nog drie – keer per dag langskomt om jouw kat aandacht, liefde en eten te geven. Persoonlijk zou ik dat nog altijd verkiezen boven een pension.

Een kattenoppas zorgt ervoor dat je kat in zijn vertrouwde omgeving kan blijven, voert dagelijkse taken uit zoals voeren, verschonen van de bak en spelen, en houdt de routine zoveel mogelijk aan. Een goede voorbereiding en duidelijke communicatie met de kattenoppas zijn belangrijk om stress te voorkomen en ervoor te zorgen dat alles soepel verloopt.

Ja, er komt een vreemde in huis, maar tegenwoordig zijn er steeds meer betrouwbare bureaus die dat professioneel regelen.

Maar ook dit kan stressvol zijn voor je kat. Stel je voor: jullie zijn net vertrokken voor een welverdiende vakantie. Een paar uur later draait iemand de deur open. Je kat denkt: He he, daar zijn ze weer. Ik had al honger.Maar dan… het is helemaal niet je baasje. Het is een vreemd iemand. En die gaat ook nog eens op jouw plekje zitten, en probeert je te aaien.

Bah, denkt je kat. Ze ruikt vreemd. Ze kriebelt me op plekken die ik helemaal niet fijn vind.Je verstopt je snel onder de tafel. De rest van de week sprint je bij elk geluid weer onder het bed of de kast. Je mist je baasje(s), je voelt je helemaal niet prettig. Je kat ervaart stress. Zelfs als hij in zijn eigen vertrouwde omgeving mag blijven.

Gelukkig kun je veel doen om vakantiestress bij jouw kat te verminderen. Probeer de dagelijkse gang van zaken zoveel mogelijk hetzelfde te houden en geef je kat extra aandacht, bijvoorbeeld door hem wat vaker te aaien of samen te spelen. Zorg dat zijn vertrouwde omgeving behouden blijft, met zijn eigen drinkbakjes, voerbak en favoriete slaapplekjes. Laat de oppas weten wat de routine van jouw kat is, zodat die zoveel mogelijk gevolgd kan worden.

Moet jouw kat toch naar een pension of logeren bij familieleden? Kies dan voor een plek waar jouw kat zich prettig voelt en waar zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met zijn gewoonten. Door alert te zijn op de symptomen van vakantiestress en tijdig in te grijpen, kun je ervoor zorgen dat jouw kat goed door de vakantieperiode heen komt. Zo kun jij met een gerust hart genieten van je vakantie, wetende dat je huisdier in goede handen is.

Terug van vakantie – en je kat zit vol klitten en viltplekjes

Hopelijk heb jij net zo’n fijne vakantie gehad als ik. Je hebt kunnen bijtanken, bent weer helemaal onthaast, hebt mooie herinneringen gemaakt. De koffers zijn uitgepakt.

Voor wie een oppas aan huis had: je kunt je kat weer lekker knuffelen. Maar zodra je hem optilt, voel je het al: zijn vacht zit vol klitten. De vacht staat alle kanten op. Let er ook op dat beginnende klitten vaak al ontstaan vóór je vakantie; het is belangrijk deze tijdig te herkennen en te behandelen.

De oppas vertelt dat ze elke dag geprobeerd heeft te borstelen, maar telkens liep de kat weg zodra ze de kam door de vacht wilde halen. Vooral bij kittens en jonge katten vraagt vachtverzorging extra aandacht, omdat zij nog moeten wennen aan nieuwe situaties en verzorgingsroutines.

Of misschien herken je dit: je mag je kat de dag na aankomst ophalen bij het pension. Zodra je hem ziet, merk je het al: zijn vacht is stekelig en vettig. De medewerker vertelt dat jouw kat zich nauwelijks heeft laten zien. Hij lag vooral te slapen in de krabpaal en kwam er alleen uit voor wat lekkers of zijn eten. Thuis is hij juist actief en rent hij vaak achter een balletje of speelgoedmuisje aan. De reden waarom de vacht van jouw kat er zo aan toe is, heeft alles te maken met stress. Wanneer katten stress ervaren, hebben ze minder – of zelfs geen – zin om hun vacht te verzorgen. Stress kan zich ook uiten in lichamelijke klachten zoals diarree, of in gedragsveranderingen zoals overmatig likken.

Even een vergelijking met jezelf: Wanneer jij stress ervaart, bijvoorbeeld door een verhuizing of omdat je nog van alles moet regelen voor je vakantie, dan heb je ook minder zin om gezond te koken of uitgebreid te douchen. Je slaapt minder goed, eet wat makkelijker iets ongezonds, slaat dat rondje sporten over…

Reduceer de stress voor je kat

Is de vacht van je kat dof, klitterig of vervilt? Dan is de kans groot dat het te pijnlijk is om hem zelf nog te kammen. Klitten – en vooral viltplekken – trekken aan de huid, en dat is erg onaangenaam voor je kat.

Neem in dat geval contact met mij op. Ik ben opgeleid om je kat veilig en vakkundig van zijn klitten en vilt te verlossen.

Tip voor de volgende keer: Zorg dat de vacht van je kat in topconditie is voordat je op vakantie gaat. In mijn andere blog, 5 Tips om jouw kat klitvrij te houden leg ik uit hoe je dit kunt doen. Heeft je kat vlak voor vertrek al een paar klitjes? Zijn de klitjes al te groot en laat je kat het niet toe, probeer dan nog een afspraak met mij te maken.  Zo voorkom je dat je bij thuiskomst geconfronteerd wordt met een vacht vol klitten en vilt. Geef je kat na thuiskomst ook de tijd om te wennen aan de vertrouwde omgeving, zodat hij weer helemaal tot rust kan komen.

Heb je hier vragen over of wil je een afspraak maken, neem dan contact op!

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Dit is een verplicht veld
Dit is een verplicht veld
Een geldig e-mailadres invoeren.
Accepteer de voorwaarden om door te gaan