Hoe kan ik het beste voor de vacht van mijn kat zorgen?

Auteur: Suzanne Donkers
Datum: 26-09-2024

Dit is een vraag die ik regelmatig krijg in mijn trimsalon. Op zich niet zo gek natuurlijk want ze komen niet voor niets naar de trimsalon. De meeste katten kunnen hun vacht zelf goed onderhouden, maar het is belangrijk om regelmatig de vacht te controleren. Soms is het verstandig om een professionele controle of advies in te winnen om ervoor te zorgen dat de vacht in een goede conditie blijft. Graag wil ik jullie meenemen in wat ik dagelijks meemaak in mijn salon of bij de klanten thuis. Want voor degene die het nog niet wisten; ik werk ook nog gedeeltelijk ambulant. Ik ga hierover een blog bijhouden. Om terug te komen op bovenstaande vraag wil ik je eerst meer uitleg geven over de katten vacht. Er bestaan zoals de meeste wel weten heel veel soorten kattenrassen. Rassen met kort haar, halflang haar en lang haar. De laatste 2 zie ik het meest in mijn salon.

Tijdens de overgang van zomer naar winter, of andersom, wisselt de kat van vacht, sommige kortharige kattenrassen wisselen zelfs nog een keer in de zomer. In deze periodes is het belangrijk om niet te vaak te borstelen hoe raar dit misschien ook klinkt, zodat de natuurlijke vachtvernieuwing niet wordt verstoord. Tijdens de rui zijn er alweer nieuwe haren ontstaan in het haarzakje die langzaam aan naar boven groeien, wat samenhangt met de vachtverzorging en het voorkomen van klitten. Elke kattenhaar is verbonden met een spiertje, deze zorgt ervoor dat katten de haren rechtop kunnen zetten om hun lichaamstemperatuur te kunnen regelen. Wanneer de vacht rechtop staat bij je kat dan heeft de kat het koud en wanneer de vacht plat ligt dan heeft de kat het warm en zo houden ze de hitte van buiten tegen.

Ik zal proberen om dit in het kort uit te leggen. Een kattenvacht bestaat uit 3 soorten haar: namelijk wolharen, dekharen en tylotriche haren. Ik moet je eerlijk bekennen, hier had ik voor mijn opleiding tot kattentrimster ook nog nooit van gehoord. De laatste (de tylotriche haren) zijn verbonden met een zenuw en zorgen ervoor dat ze warmte, kou en druk voelen. Dit is ook een van de redenen waarom ik een kat niet “zomaar” op verzoek kaal scheer, (uitzonderingen daargelaten maar daarover later meer). Want de vacht van de kat heeft een functie, denk bijvoorbeeld aan bescherming van de huid tegen takjes, doornen, maar ook wanneer katten met elkaar in gevecht raken zorgt de vacht ervoor dat de nagels en of tanden niet meteen de huid van de kat raken.

Katten met een dikke of lange vacht hebben vaak extra verzorging nodig, omdat deze vachten sneller klitten en het onderhoud bemoeilijkt wordt. Bij langharige katten met een dikke vacht is het belangrijk om wekelijks te borstelen om klitten en losse haren te verwijderen.

Daarnaast zorgt de vacht voor isolatie en de distributie van talg en zweet en biedt de vacht bescherming tegen zonlicht oftewel UV straling. Dit is ook de reden waarom je een naaktkat tegen de zon moet insmeren wanneer deze naar buiten gaat. Een teveel aan talg of zweet op de huid en vacht, vooral bij langharige katten, kan problemen veroorzaken wanneer de vacht vol zit met klitten of vilt zoals huidirritatie.

De kortharige katten
De Europese korthaar is het ras welke het meest voorkomt in Nederland. Ze kunnen vaak uitstekend zelf voor hun vacht zorgen. Ik zeg vaak, maar toch komen er regelmatig kortharige katten bij mij in de salon. Dit zijn over het algemeen Britse kortharen. Zoals al eerder benoemd heeft de Britse Korthaar veel wolhaar per haarzakje, wat betekent dat de vacht erg dik is. Door deze dikke vacht is er een verhoogd risico op vervilting, vooral als er niet regelmatig geborsteld en goed doorgkamt wordt. Wanneer de rui periode is aangebroken is het voor sommige van deze katten ook te veel om dit allemaal zelf weg te poetsen, je ziet dan dat de vacht gaat “schubben”, geen idee hoe je dit het beste kan noemen maar ik vond het wel toepasselijk omdat het net op schubben van een vis lijkt. Ik help ze dan een handje mee door de vacht goed uit te kammen, vooral bij dikke of langharige vachten is dit essentieel om klitten en vervilting te voorkomen. Let bij het borstelen extra op plekken zoals bij de oksels, achter de oren, de borst, de kraag, liezen en in de broek van de kat, omdat hier sneller klitten en vervilting kunnen ontstaan. Sommige katten hebben een beetje hulp nodig bij het onderhouden van hun vacht, vooral tijdens de rui of bij een dikke vacht. Ik wil hierbij wel aangeven dat “goed uitkammen”, niet hetzelfde is als de kat “ontwollen”. Juist door te ontwollen beschadig je de vacht. Hierdoor vergroot je de kans dat de vacht doffer wordt maar ook dat deze door de beschadigde haren sneller gaan klitten. Daarnaast kan je een permanente rui veroorzaken bij de kat en ben je nog verder van huis. Wanneer de baasjes bij mij in de salon zijn geef ik ze tips mee om ervoor te zorgen dat wanneer de kat weer in een nieuwe rui periode komt ze dit op de juiste manier te lijf kunnen gaan.

De Halflangharige katten
Welk kattenras is halflangharig? Ik heb ze zelf ook, de Noorse Boskat. Een ander populair kattenras met halflang haar is de Maine Coon. Ik zeg populair; dit is na de Europese korthaar het populairste kattenras in Nederland. Ik zie deze ook regelmatig bij mij op de trimtafel. Een ander halflangharige kattenras is de Ragdoll of Britse langhaar. Al deze kattenrassen hebben een halflangharige vacht behalve op de pootjes en de kop is de vacht kort. Tijdens de koude maanden ontwikkelen ze een imposante ‘kraag en broek’.Een interessant feitje, kattenrassen die van oorsprong uit een kouder gebied komen, zoals de Noorse Boskat of de Siberische kat hebben van origine een dikkere ondervacht en langer haar.De haren van een halflangharige kat zijn langer dan van een kortharige kat. Hierdoor duurt bij deze katten de ruiperiode ook langer dan bij een kortharige kat.

De Langharige katten
Hier is eigenlijk maar 1 kattenras van en dat is de Pers. Dit ras heeft lange haren over heel zijn lijfje dus ook op de kop en de pootjes. De Pers is een ras die regelmatig bij de trimsalon komt en altijd verhaart. En dan komen we meteen terug bij het onderwerp van deze blog.

Gebruik van kammen en borstels is afhankelijk van de vacht van je kat. Voor kortharige katten volstaat vaak een combikam met kortere stompe pinnen en een slickerborsteltje, terwijl langharige katten baat hebben bij een grotere slickerborstel en een Combikam met langere stompe pinnen. Een slickerborstel is ideaal om losse haren en vuil te verwijderen zonder de huid te beschadigen. Tijdens het borstelen is het belangrijk om voorzichtig te zijn en de huid te controleren op plekken waar klitten of parasieten kunnen zitten. Controleer ook regelmatig andere lichaamsdelen, zoals de ogen, op vuil of irritatie. Door je kat wekelijks te borstelen, worden losse haren verwijderd en wordt de kans op haarballen, klitten en vilt aanzienlijk verminderd.

Regelmatig je kat borstelen is essentieel voor een gezonde vacht en het voorkomen van haarballen. Ik bedoel met regelmatig 1x in de week. Vaker is niet nodig.  Het is verstandig om je kat al op jonge leeftijd te laten wennen aan borstelen, kammen en andere verzorgingsroutines. Zo wordt het proces makkelijker en voorkom je stress bij je kat.

Nu je weet welke soorten vacht er zijn is het ook goed om te weten welke verzorging er nodig is voor deze verschillende vachten. Een kat is normaal gesproken zelf uitstekend in staat om voor hun vacht te zorgen, toch? Ik zie jullie denken en dat is zeker waar. Maar soms kan de kat ook wat hulp van zijn baasje of een trimsalon gebruiken. Zo kan het zijn dat de kat al wat ouder is, want na hun 7de jaar is een kat senior en net als bij de mens wanneer zij senior zijn kunnen er ook bij de kat dan ouderdomsklachten om de hoek komen kijken zoals bijvoorbeeld artrose. Hierdoor kan het voor de kat pijnlijk zijn om zijn vacht goed te onderhouden. Met name de gebieden rondom de heupen en zijn achterkant zijn lastig. Je ziet hier dan klitten en viltplekken ontstaan. Wanneer de klit of viltplekken er zijn is het eigenlijk al te laat om deze er zelf uit te gaan halen. Dit is namelijk niet uit te kammen en al helemaal niet uit te knippen. Het advies luidt hier, maak zsm een afspraak bij een kat en vachtvriendelijke trimsalon. Wat je zelf kan doen wanneer je weet dat je kat last heeft van ouderdomsklachten; voel iedere dag met je handen door de vacht van je kat. Dit doe je waarschijnlijk al want je aait je kat dagelijks. Ga met je handen door de vacht bij de probleemgebieden; wanneer je hier beginnende klitjes voelt probeer deze dan uit te pluizen met je vingers. Lukt dit niet dan zou je dit kunnen doen met de eerste 2 puntjes van een combikam. Lukt dit ook niet dan is het advies om een afspraak in te plannen bij een vachtvriendelijke trimster.

We hebben nu de senioren katten gehad. De volgende katten kunnen ook problemen ondervinden met hun vacht, namelijk de katten met “overgewicht”. Deze katten zijn doordat ze te zwaar zijn moeilijker is staat om overal bij te komen wat kan resulteren in vachtproblemen. Ook hier geldt hetzelfde als bij de senioren katten, help ze een handje. De probleemgebieden zijn vaak de heupen en de achterkant van de kat. Ze kunnen er simpelweg niet bij omdat hun buikje in de weg zit. Een ander probleem bij katten waardoor vachtproblemen kunnen ontstaan zijn gebitsproblemen bij een kat. Dit zie je vooral bij raskatten zoals de Noorse boskat of de Maine Coon. Ze krijgen last van tandvlees problemen, of ontstoken wortels waardoor in het slechtste geval de tanden en of kiezen moeten worden getrokken. Ik weet niet of jij wel eens last hebt gehad van kiespijn of pijn in je mond door ontstoken tandvlees of een gaatje in je kies. Ik in ieder geval wel en ik kan je vertellen, dit is geen pretje, al helemaal niet als je dan ook nog met je bekkie je eigen vacht moet gaan onderhouden. Daarom check ik tijdens een trim behandeling ook altijd het gebit van je kat. Wanneer duidelijk is dat er wat aan de hand is met het gebit of tandvlees zal ik adviseren wat je het beste kan doen. Wat ik ook wel eens in mijn salon tegenkom zijn gehandicapte katten, dit zijn katten die bijvoorbeeld een achterpootje missen. Voor hen is het natuurlijk ook lastiger om zichzelf te verzorgen want ze missen steun om er goed voor te gaan zitten. Naast al deze handicaps bij katten kunnen ook andere factoren ervoor zorgen dat er vachtproblemen ontstaan bij je kat. Denk bijvoorbeeld aan stress zoals een verhuizing, baasjes die op vakantie gaan (waarbij de kat naar een pension gaat), de geboorte van een baby, verbouwing, maar ook kan de hitte in de zomer zorgen voor extra klitten.

Voor het verwijderen van losse haren kun je ook een microvezeldoekje gebruiken. Maak het doekje licht vochtig en wrijf voorzichtig in korte halen over de vacht, vooral tijdens de rui. Dit helpt om haarproblemen te verminderen zonder de vacht te beschadigen.

Bij langharige katten is het doorkammen van de vacht extra belangrijk. Gebruik hiervoor een grove metalen kam en werk voorzichtig om de huid niet te beschadigen. Doorkammen voorkomt klitten en houdt de vacht gezond. Tijdens het doorkammen en borstelen is het verstandig om de huid goed te controleren op plekken waar klitten of parasieten kunnen zitten (huid zitten). Zo kun je tijdig ingrijpen bij problemen.

Soms is het nodig om de vacht van je kat schoon te maken, bijvoorbeeld als je kat erg vies is geworden of als er iets in de vacht zit wat gevaarlijk kan zijn. In uitzonderlijke gevallen kan je kat een bad nodig hebben, bijvoorbeeld bij hardnekkig vuil of na contact met chemische stoffen. Gebruik altijd een speciale kattenshampoo of  maak hiervoor een afspraak bij een kattentrimsalon. Voor katten die niet van water houden, is droogshampoo een handig alternatief om de vacht te reinigen zonder nat te maken, echter is dit enkel mogelijk wanneer de kat niet teveel is vervuild. Na het wassen maak je je kat voorzichtig droog met een handdoek. Vermijd het gebruik van een haardroger, want die kan de huid en vacht beschadigen. Heb je een kat die naar buiten mag, zorg dan dat je kat goed droog is voordat hij weer naar buiten gaat.

Een belangrijk onderdeel van de verzorgingsroutine is het nagels knippen. Begin hier al op jonge leeftijd mee zodat je kat eraan kan wennen. Gebruik een speciale schaar voor kattennagels en wees altijd voorzichtig. Wil je hierover eventueel advies laat het me weten zodat ik je meer kan vertellen over de juiste techniek. Regelmatig de nagels knippen voorkomt dat ze te lang worden en ingroeien.

Soms is de vacht van een kat echt ernstig vervilt of niet meer zelf te verzorgen. In dat geval is het verstandig om professionele hulp in te schakelen bij een kattentrimsalon bij jou in de buurt. Een complete verzorgingsroutine, waarbij je borstelt, doorkamt, nagels knipt en de kat controleert op huid- en vachtproblemen, draagt bij aan het welzijn van je kat. Vergeet niet om je kat regelmatig te controleren tijdens de verzorging, zodat je snel kunt ingrijpen bij eventuele problemen.

Al met al zijn er genoeg redenen waarom wij onze katten af en toe een handje moeten helpen met de vachtverzorging. En wanneer je dit minimaal 1x per week doet, dan kom je al een heel eind. Natuurlijk de ene kat heeft wat meer verzorging nodig dan de andere en ook ik weet dat wij het steeds drukker hebben met onze dagelijkse bezigheden waardoor het er wel eens bij inschiet, niks om je voor te schamen. Maar wat moet je dan minimaal 1x per week doen? Ik zeg altijd tegen mijn klanten wanneer je kat bij je op schoot komt liggen of lekker irritant boven op je laptop of je krant, ga dan met je handen goed door zijn vacht. Voel je onregelmatigheden probeer dit met je vingers uit te pluizen. Lukt dit niet gebruik dan de eerste 2 puntjes van een combikam, lukt dit ook niet maak dan een afspraak met mij of een andere vachtvriendelijke kattentrimster. Wanneer je kat in de ruiperiode is (hierover zal ik in mijn volgende blog meer gaan schrijven) dan kan je gebruik maken van een microvezeldoekje. Deze maak je vochtig met lauw water en haal je over de vacht van je kat. Hierdoor haal je al heel veel loszittend haar eruit. Dan heb je nog de katten die regelmatig naar buiten gaan. Zoals jullie weten heb ik zelf 3 Noorse Boskatten en deze gaan alledrie naar buiten. Wanneer ze weer thuis komen ziet hun vacht en met name de staart er vaak uit als een versierde kerstboom; takjes, blaadjes, kleefballetjes; er hangt van alles in. Dit kan je er heel makkelijk met een slickerborstel uit borstelen.

Borstelen is een onmisbaar onderdeel van de verzorging van je kat, zeker als je een langharige kat in huis hebt. Door je kat regelmatig te borstelen, (ik zeg regelmatig maar hiermee bedoel ik niet vaker dan 1x per week), verwijder je niet alleen losse haren, maar voorkom je ook dat er klitten ontstaan in de vacht. Voor langharige katten is het belangrijk om een borstel met grove tanden te gebruiken, zodat je goed door de ondervacht heen komt en loszittende haren effectief verwijdert. Kortharige katten hebben vaak genoeg aan een combikam met kortere stompe punten die de losse haren uit de vacht haalt, buiten de rui periode is 1 a 2x per maand echt voldoende.

Het type vacht van je kat bepaalt welke borstel het meest geschikt is. Vraag gerust advies aan mij als je twijfelt. Begin met borstelen als je kat nog jong is, zodat hij of zij kan wennen aan het ritueel. Maak er een ontspannen moment van, op een vaste, rustige plek en zorg voor een beloning. Zo wordt borstelen een positieve ervaring en blijft de vacht van je kat mooi glanzend en gezond. Regelmatige verzorging helpt niet alleen om de vacht in topconditie te houden, maar versterkt ook de band tussen jou en je harige pluizenbol.

Naast borstelen is het belangrijk om de vacht en huid van je kat regelmatig te controleren. Tijdens het borstelen kun je meteen letten op losse haren, klitten of plekjes waar de vacht dunner is. Voel met je vingers over de huid om te checken op oneffenheden, wondjes of beginnende klitten. Besteed extra aandacht aan plekken waar snel klitten ontstaan, zoals achter de oren, onder de oksels en bij de liezen.

Controleer ook altijd op parasieten zoals vlooien en teken, vooral als je kat graag buiten komt. Let op kleine zwarte puntjes (vlooienpoep) of teken die zich vastbijten in de huid. Door je kat minstens één keer per week goed te inspecteren, kun je problemen snel signaleren en aanpakken voordat ze erger worden. Voor langharige rassen of katten die veel buiten zijn, is het verstandig om de vacht nog vaker te controleren. Zo blijft de vacht van je kat gezond en voorkom je vervelende verrassingen.

Een glanzende en gezonde vacht begint van binnenuit. De voeding die je je kat geeft, heeft namelijk veel invloed op de conditie van de vacht. Kies voor hoogwaardig voedsel dat rijk is aan juiste eiwitten en mineralen. Deze voedingsstoffen helpen om de huid soepel te houden en zorgen voor een mooie, glanzende vacht. Een gezond dieet ondersteunt niet alleen de vachtverzorging, maar draagt ook bij aan de algehele gezondheid van je kat.

Let bij het kiezen van voer op de specifieke behoeften van jouw kat, zoals leeftijd, ras en eventuele gezondheidsproblemen. Twijfel je over het juiste voer? Overleg dan met een katten voedingsdeskundige voor een passend advies. Door een combinatie van regelmatige vachtverzorging, goede voeding en aandacht voor de gezondheid, geef je je kat de beste kans op een lang, gelukkig en gezond leven met een prachtige vacht.

Heb je vragen over de vachtverzorging van je kat of heb je andere vragen? Neem dan contact op!

Wil je liever een afspraak inplannen? Dan kan natuurlijk ook! Gebruik daarvoor dit online boekingssysteem.

Hoe raar het misschien nog steeds klinkt maar, kam niet te vaak! Dit is juist niet goed voor de vacht. Je beschadigt de vacht waardoor het nog sneller in de klit schiet. Daarnaast kan het er voor zorgen dat je kat in een permanente rui komt. Kam enkel de probleemgebieden, de rest kan de kat prima zelf.

Gebruik de juiste materialen, zoals een combikam, slickerborstel, en een microvezel doekje om de vacht op een vriendelijke manier te onderhouden. Voor katten die niet van water houden, is droogshampoo een handig alternatief om de vacht schoon te maken zonder te hoeven wassen. Heb je deze nog niet in huis, laat het mij weten want ik kan deze tegen een gereduceerd tarief voor jou aanschaffen.

Wanneer je gaat kammen of borstelen doe dit dan altijd op dezelfde plek, werk op een rustige en geduldige manier in combinatie met beloningen. Zorg dat je hiervan een routine maakt. Heeft je kat last van grotere klitten of vilt probeer deze niet zelf weg te knippen maar maak snel een afspraak!

Tip: Regelmatig je kat borstelen helpt om de vacht gezond te houden, klitten te voorkomen en de huid vrij te houden van parasieten.