Vachtverzorging bij senior katten
Auteur: Suzanne Donkers
Datum: 01-06-2026
Waarom een blog over het onderwerp “Vachtverzorging bij senior katten”?
A: Omdat ik zelf een senior kat heb en zie hoe belangrijk vachtverzorging bij senior katten is: door ouderdomsklachten, zoals artrose, kunnen ze zichzelf minder goed wassen, waardoor klitten en viltplekken sneller ontstaan.
B: In mijn salon kom ik ze regelmatig tegen.
Via deze blog wil ik jou, baasje van een senior kat, uitleg geven over hoe je het beste voor de vacht van jouw lieve Pluis kunt zorgen. Je leest hier hoe je herkent of je kat een senior is, welke ouderdomsklachten invloed hebben op de vacht, wat je thuis zelf kunt doen, waarom een vaste routine helpt, aan welke signalen van ongemak je moet denken en wanneer professionele hulp nodig is.
Want waarschijnlijk is het je zelf ook al opgevallen: de vacht van jouw oude katje ziet er toch wat anders uit en voelt anders aan dan toen hij of zij nog jong was. Juist daarom is goede verzorging zo belangrijk: je helpt pijn, klitten en huidproblemen voorkomen en maakt het voor je oudere kat een stuk comfortabeler.
Vanaf welke leeftijd is een kat senior?
Vanaf 7 jaar is jouw kat een senior. Ongeveer 30% van de huiskatten in Europa is senior. Vanaf deze leeftijd neemt de kans op ouderdomsklachten toe, en een kat wordt vanaf 15 jaar gerekend tot de bejaarde katten. De gemiddelde leeftijd van katten is door meerdere oorzaken gestegen van 4,7 naar 5,3 jaar.
Je kunt dan denken aan bijvoorbeeld artrose, waardoor jouw kat minder flexibel is. Hij of zij heeft last van stijvere gewrichten en senior katten kunnen daarbij ook gewrichtspijn ervaren. Hierdoor kunnen katten zichzelf minder goed verzorgen, wat kan resulteren in vachtproblemen. Die ontstaan met name bij de heupen, liezen en staartaanzet.
De vacht wordt vaak wat vetter of juist wat doffer doordat de talgproductie verandert, net zoals de hormoonhuishouding. Hierdoor ontstaan sneller klitjes en viltplekjes, vooral op de plaatsen waar de kat moeilijker bij kan. Naarmate katten ouder worden, kunnen ze vanaf ongeveer 8 jaar ook andere voedingsbehoeften krijgen.
Naast artrose kan jouw senior kat ook last krijgen van zijn schildklier, nieren of diabetes.
Katten zullen niet snel laten blijken dat ze pijn hebben, maar wanneer je jouw kat iets beter in de gaten houdt, zou je kleine signalen kunnen opvangen.
Hieronder een paar signalen die kunnen wijzen op een ouderdomsklacht:
👉Vachtproblemen.
👉Je kat springt minder snel op de vensterbank of stoel en loopt niet meer soepel de trap op of af.
👉Valt opeens af.
👉Gaat heel veel eten.
👉Geeft meerdere malen per week over.
👉Drinkt meer.
👉Overgewicht.
👉Plast meer.
👉Gebitsproblemen.
Uiteraard ken jij jouw kat het beste. Jij hebt snel genoeg in de gaten wanneer je kat zich anders gedraagt. Daarnaast zijn er online ook seniorchecklists te vinden waarmee je kunt nagaan of jouw kat wellicht last heeft van symptomen die gekoppeld kunnen worden aan zijn of haar leeftijd.
Ik adviseer sommige baasjes die hier in de salon zijn met hun senior kat weleens om naar de dierenarts te gaan. Ik merk dan tijdens de trimbehandeling dat oudere katten vaak al ongemak bij de heupen hebben en reageren wanneer ik daar kom door te gaan miauwen, blazen of zelfs uithalen. Dit komt omdat het pijnlijk voor ze is.
Vaak kan jouw senior kat na controle bij de dierenarts pijnstilling krijgen, waardoor hij zich weer een stukje soepeler kan bewegen. Katten die dit krijgen en vervolgens weer bij mij in de salon komen, zijn ook een stuk makkelijker te behandelen omdat ze de pijn niet meer voelen.
Katvriendelijke tips voor de verzorging thuis
Alles valt en staat bij het gebruik van de juiste materialen. De vacht, maar ook de huid van jouw senior kat, kan zoals je hebt gelezen wat extra hulp gebruiken.
Dat begint met het gebruiken van de juiste kam en borstel, waarbij een zachte borstel voor oudere katten vaak prettiger is. Maar het is niet alleen dat; net zoals bij alle katten begint het met voelen. Hiermee begin ik zelf ook altijd in de salon.
Met je handen voel je of en waar er klitjes zitten. Tijdens het borstelen controleer je de huid, en als je jouw kat regelmatig nakijkt merk je veranderingen vaak sneller op. Zijn de klitjes nog niet groot, dan kun je deze voorzichtig uitpluizen met je vingers of met de Combikam.
Wanneer je dit dagelijks doet, voorkom je dat er klitten zitten en dat de vacht van jouw kat onbehandelbaar wordt. Bij een langharige senior kan dagelijks kammen zelfs essentieel zijn. Hiermee bedoel ik dat de klitten te groot worden, waardoor het voor de kat te pijnlijk wordt om ze uit te pluizen en daarna uit te kammen.
De klitten worden viltplekjes en zitten strak op de huid van de kat. Dit is erg oncomfortabel voor jouw kat. Je kat wordt beperkt in zijn bewegingsvrijheid en heeft pijn.
In mijn blogs ‘Help, mijn kat heeft een klit’ en ‘5 tips om jouw kat klitvrij te houden’ ga ik hier dieper op in en geef ik tips over hoe je hiermee om kunt gaan.
Voor jouw senior kat gebruik ik dezelfde materialen als voor jongere katten, namelijk de Combikam, de slickerborstel en een microvezeldoekje als vochtig doekje voor een korte opfrisbeurt van de vacht en losse haren. Bij een vette vacht kan rijstzetmeel soms als droogshampoo gebruikt worden. Een droge huid kan bovendien leiden tot een doffe vacht.
Kam de vacht één keer per week. Vaker is echt niet nodig, zolang je maar dagelijks goed controleert of er geen klitjes zitten.
Let goed op de signalen die jouw senior kat geeft
Probeer de kambeurt altijd rond hetzelfde tijdstip te doen.
Je vraagt je nu misschien af waarom. Katten zijn routinedieren. Let maar eens op bij jouw eigen kat. Hij of zij wil altijd rond dezelfde tijd eten, naar buiten of spelen. Ze hebben hun vaste patronen gedurende de dag, al wordt niet iedere kat op precies dezelfde manier ouder en merk je vaak dat het gedrag verandert per dier.
Wanneer jij die routine opeens verstoort, kan jouw kat hierop reageren.
Voorbeeld: jouw kat ligt net lekker te slapen en jij denkt: ‘Ik kan nu wel even de vacht doorkammen, want nu is hij of zij lekker rustig.’ Hier gaat het eigenlijk al mis. Jouw kat wordt uit zijn slaap gehaald en zal hierdoor sneller weglopen of geïrriteerd reageren, bijvoorbeeld door te bijten of te krabben.
Wanneer het kammen juist past binnen de routine van de kat, weet de kat waar hij aan toe is en zal hij beter reageren, zeker naarmate katten ouder worden en de verzorgingsbehoeften kunnen veranderen.
Hoe kun je een kambeurt inpassen in de routine van de kat?
Door eerst te leren welke routine jouw kat heeft. Dit doe je door jouw kat gedurende de dag te observeren. Let er ook op of je kat minder wil bewegen of minder graag wil springen.
Wanneer is jouw kat wakker? Bij één van mijn katten kan ik hem het beste kammen vlak na zijn ontbijt. Bij de andere is dat juist in de middag rond 16.00 uur. De kambeurt hoeft uiteindelijk maar één keer per week plaats te vinden. Het is belangrijk dat jij op deze dag en dit tijdstip een rustig plekje hebt waar je de kat kunt kammen zonder verdere afleiding van kinderen, andere huisdieren of geluiden. Denk bijvoorbeeld aan je slaapkamer, waskamer of bijkeuken.
De eerste keer zorg je ervoor dat je zijn kleedje neerlegt op de plek die jij hebt uitgekozen. Je zet de kat op zijn kleedje, geeft een beloning, aait hem lekker bij zijn nek en geeft nog een beloning. Daarna laat je de kat weer gaan.
De volgende dag herhaal je dit rond hetzelfde tijdstip. Je legt weer zijn kleedje neer, pakt de kat op en geeft een beloning. Vervolgens pak je de kam en haal je deze voorzichtig door zijn vacht. Hierna geef je weer een beloning en laat je de kat weer gaan.
De dag daarna herhaal je deze stappen, maar kam je iets langer en gebruik je naast de Combikam ook de slickerborstel. Je geeft de kat weer een beloning en laat hem of haar gaan.
Herhaal dit tot de uitgekozen dag en altijd rond hetzelfde tijdstip. Je zult merken dat jouw kat het kammen en borstelen steeds beter toelaat.
Houd de sessies comfortabel
Erg belangrijk, en dit is ook iets wat ik altijd als tip meegeef: houd het comfortabel voor jouw kat. Helemaal bij een senior kat, want deze kan vaak niet lang in dezelfde houding blijven liggen of zitten en is soms ook minder soepel. Let daarom goed op de signalen die jouw kat geeft. Zo merk je ook of jouw kat beweegt alsof er iets pijnlijk trekt door klitten of stijve gewrichten.
Wanneer jouw kat er genoeg van heeft, laat hem of haar dan ook gaan. Ga jouw kat niet dwingen en loop er niet achteraan. Dit heeft een negatief effect en hierdoor zal het de volgende keer nog lastiger worden om jouw kat te kammen.
De kamsessie moet er juist voor zorgen dat je een betere band krijgt met jouw kat en bij oudere katten is het vaak beter om te kiezen voor korte, comfortabele momenten met extra zorg en extra aandacht; sommige oudere katten hebben nu eenmaal meer verzorging nodig in nog kortere sessies, omdat een kat moeite kan hebben om lang comfortabel te blijven liggen.
De sanitaire trim
Omdat een senior kat nu eenmaal minder flexibel is, kan het voorkomen dat zijn achterkantje niet altijd even fris is. Voor jou vervelend, maar ook voor de kat. Het zijn zeer schone dieren en zij houden er zelf ook niet van om een vacht te hebben waarin urine of ontlasting zit. Een goed bereikbare kattenbak met lage instap helpt oudere katten ook makkelijker bij het plassen en houdt de achterhand schoner. Houd daarom de achterhand van oudere katten goed schoon om vervuiling te voorkomen.
Mocht jouw senior hier last van hebben, maak dan een afspraak. Ik kan ervoor zorgen dat jouw lieve senior preventief een kortere vacht heeft bij zijn billen om te voorkomen dat er ontlasting in blijft zitten.
Vergeet de nagels niet!
Jouw senior kat kan door ouderdom moeite hebben om zijn nageltjes te scherpen aan een krabpaal of andere krabmogelijkheid, waardoor de nagels slijten minder goed. Ook kan het zijn dat jouw kat door bijvoorbeeld artrose zijn nageltjes niet meer goed kan intrekken, waardoor nagels knippen soms nodig is.
Het gevolg zijn nageltjes die in de voetzooltjes groeien. Je begrijpt dat het noodzakelijk is om dit goed in de gaten te houden en de nagels op tijd te knippen, omdat ze anders ook kunnen blijven haken.
Bij ouder wordende kat: wanneer professionele hulp of regelmatige gezondheidscontroles inschakelen?
Soms kan het heel snel gaan. Stopt jouw kat plotseling met zichzelf wassen, dan is het verstandig om hem direct door de dierenarts te laten controleren. Senior katten drinken vaak te weinig water, en dat kan ook invloed hebben op de vacht. Een drinkfontein kan sommige dieren helpen om meer te gaan drinken. Een jaarlijkse gezondheidscheck is voor een kat ouder bovendien verstandig. Was het eerst nog een klein klitje, een paar dagen later is de vacht veranderd in een grote klittenboel. Of misschien laat jouw kat zich gewoon niet kammen.
Merk je dat klitten en viltplekken te groot worden of op plekken zitten zoals de buik, liezen of oksels? Schiet jouw kat al in de stress zodra hij jou ziet aankomen met een kam? Soms spelen er ook onderliggende oorzaken mee, zoals pijn, artrose of chronische nierziekte.
Ga in deze situaties niet zelf met een schaar aan de slag om de klitten weg te knippen. De huid van een kat is dun; je knipt er zo doorheen.
Maak een afspraak bij The CatSaloon. Ik neem uitgebreid de tijd voor jouw senior kat.
Ik let goed op de signalen en zal jouw kat met liefde en geduld behandelen, zodat hij of zij zich comfortabel voelt tijdens de behandeling.
Of het nu gaat om het wegscheren van vilt en klitten, het knippen van de nageltjes of een sanitaire trim: jouw oudje is bij mij in veilige handen. Regelmatige dierenartscontroles elke zes maanden zijn daarbij aanbevolen.